Güncel Türkçe Sözlük
Kimya Terimleri Sözlüğü (II)
Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü
Biyoloji Terimleri Sözlüğü
Su Ürünleri Terimleri Sözlüğü
Orta Öğretim Terimleri Kılavuzu
Zooloji Terimleri Sözlüğü
Vikipedi
Hidroliz işlemi suyu oluşturan hidrojen ve oksijen elementlerinin birbirinden ayrılması ile sonuçlanan bir işlemdir. Bazı kaynaklarda hidroliz, moleküllerin su ilavesiyle daha fazla sayıda parçacık oluşturması olarak da geçer. Hidroliz, su ile bir kimyasal bağın parçalanmasıdır.
Genellikle organik kimyada farklı fonksiyonel gruplara dönüştürme işlemi için kullanılırken, biyokimyada pek çok biyolojik işleyişin bu reaksiyona dayanarak gerçekleştiği gözlenmektedir. Bu parçalanma sırasında parçalanan kısımlardan birine H atomu diğerine ise OH grubu bağlanır.
Hidroliz işleminin gerçekleşmesi zorlu bi aşamadır. Hidroliz işleminin olabilmesi için su ile bir etkileşimde bulunan kimyasalın bir şekilde suyun içine geçmesi gerekir. Yoksa elektroliz işlemi gibi bir işlem olmayan hidrolizde, suyun parçalanması gibi bir durum mevcut olmayıp, daha çok sıvı fazda oluşan çoğu zaman da dinamik olan bir denge mevcuttur.
Bazı zamanlarda hidroliz işlemi suda çözünme ile tam olarak örtüşür. Bu işlem elektrik enerjisi ile de yapılabilir. Hidroliz işlemi bir asit için uygulanıyorsa suda çözünen asitin iyonlaşma sabiti olan Ka ve suyun iyonlaşma sabiti olan Ksu yardımıyla bir çözeltinin pH'ı hesaplanabilir.
pH=Ksu/Ka
Eğer çözelti bir baz çözeltisi ise bu çözeltinin Kb iyonlaşma sabitinden yararlanarak pOH hesaplanabilir.
Biyolojide; büyük moleküllerin su kullanılarak küçük moleküllere yani monomerlere ayrıldığı kimyasal reaksiyonlara denir. Hidrolizde monomer sayısının 1 eksiği kadar su harcanır. hidroliz genellikle suların ayrışmasıyla meydana gelirler bu ayrışma da damıtma yöntemi ile gerçekleşir.
pOH=Ksu/Kb
"hidroliz" kelimesinin kullanım örnekleri.
Pankreatik lipaz eğer doymuş yağ asitleri yapısında ise trigliserid molekülüne hidroliz olamaz.
Eğer bir kimse otobur hayvanın yağını yerse, yağ hidroliz olabilir, barsakta emilebilir ve daha sonra yeniden sentezlenerek insan yağı olarak depolanabilir olduğu halde, etobur hayvanların ve domuzun yağı hidrolize yapılamaz ve bu sebepten dolayı insan vücudundaki adipoz dokularda etobur hayvanların yağı ve domuz yağı olarak depolanır.
Jelatin, sığır hayvanlarının derilerinden hidroliz yoluyla elde edilen saf ve doğal bir proteindir.
Gemi daha sonra uluslararası sularda, güvenlik ve hava koşullarının uygun olduğu bir noktada silahları hidroliz yöntemiyle etkisiz hale getirecek.
Farklı tarihlerde Suriye'den taşınan kimyasal maddeler 2014'te İtalya'da, ABD'ye ait Cape Ray adlı gemiye yüklenerek, Akdeniz'deki uluslararası sularda gemideki hidroliz sistemi kullanılarak imha edilmişti.
Ülkemizde yaygın olarak kullanılan bu madde nişastadan elde edilen bir hidroliz ürünüdür.